De vakantie en de daarbij behorende politieke komkommertijd zit er weer op met als ouverture de extra kosten voor de verbouwing van de schouwburg. Pas in het najaar van 2029 is ons cultuurpaleis weer toegankelijk voor het publiek. In de tussentijd zorgen zoals vanouds onze politici voor het nodige theater. Vervelen hoeven we ons niet. The show goes must go on, koste wat het de burger kost.
Als trotse Nijmegenaar hoor ik de term 'vergroening' tegenwoordig vaker dan het clublied van NEC. En ‘al krupend’ hoor ik dat liedje gelukkig heel erg vaak. Begrijp me niet verkeerd:. De plannen om onze stad groener, koeler en klimaatbestendiger te maken zijn prachtig. De gemeente wil dolgraag de groenste stad van het land zijn.
Maar terwijl verantwoordelijk wethouder voor ‘klimaatadaptie en vergroening’ Cilia Daemen glunderend de ene na de andere inheemse struik plant, voltrekt zich in de schaduw van de Waalbrug een heel andere groene invasie. Een invasie waar het stadhuis zich knap ongemakkelijk bij voelt: die van de invasieve exoten.
De Hatertse Vennen worden geteisterd door Amerikaanse marmerkreeft die daar stap voor stap met haar scherpe scharen de hele inheemse flora en fauna bedreigt. Er staat nog net geen bordje bij met `American Fens’.
En neem de Japanse duizendknoop. Deze botanische sloper rukt geruisloos op door Nijmeegse wijken. Met wortels die dwars door funderingen, wegen en rioleringen heen breken, is het geen gezellige tuinplant met kleurrijke bloempjes maar een infrastructurele tijdbom. En wat doet de gemeente Nijmegen onder leiding van Daemen? Ze probeert het wel. Er lopen testlocaties op onder andere de Staddijk en de Waalbandijk waarbij experts meekijken naar innovatieve technieken zoals afgraven of elektrocutie.
Maar op de meeste van de tientallen geregistreerde vindplaatsen blijft het bij 'beheersen' door regelmatig te maaien. ‘Regelmatig’ is helaas door de bezuinigingen in het onderhoud van de groenvoorzieningen in onze stad inmiddels een uiterst rekbaar begrip geworden. Dus dweilen met de kraan open, want elk achtergebleven snippertje van die duizendknoop groeit zó weer uit tot een nieuwe stroomversneller.
Gelukkig hebben we in Nijmegen nog de 'Wiedewiedenweg-brigade'. Een groep enthousiaste, door de gemeente gesponsorde vrijwilligers die met de schep in de hand deze plant en andere exoten zoals de reuzenberenklauw te lijf gaat. Een hartverwarmend burgerinitiatief, maar het legt ook pijnlijk bloot waar de schoen wringt: de overheid leunt zwaar op de burger omdat een écht dekkende, professionele aanpak simpelweg onbetaalbaar is.
En de overlast kruipt niet alleen, hij vliegt én knaagt inmiddels ook ondergronds. Wie dacht dat we met de duizendknoop alles hadden gehad, moet maar eens gaan praten met de bewoners van Dukenburg. In deze wijk is onlangs een nieuwe, angstaanjagende exoot opgedoken: de 'huisetende' termiet. Waar de duizendknoop het asfalt sloopt, vreten deze tropische insecten stilletjes complete houten constructies en funderingen van huizen leeg. Terwijl de wethouder droomt van groene gevels, knagen de exoten in Dukenburg letterlijk aan de fundamenten van de woningen.

Wie dacht dat het daarbij bleef, moet trouwens de Waal eens oversteken. Daar, in de gloednieuwe, groene Lentse woonwijken, voltrekt zich een vliegende invasie. De Aziatische tijgermug heeft Lent definitief op de Nederlandse broedplaatsenkaart gezet. Deze mug, die tropische ziekten zoals knokkelkoorts kan overbrengen wordt daar momenteel huis aan huis bestreden.
En dat net na de invasie van de Aziatische hoornaar. Deze agressieve wesp vreet onze inheemse honingbijen bij de vleet op.
De kosten van de bestrijding van de tijgermug worden gelukkig betaald door de Rijksoverheid via De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Tot 15 september wordt het uitroken van de Aziatische hoornaar betaald door de provincie, maar vanaf 15 september draaien de gemeente Nijmegen en de huis- en grondbezitters daar zelf voor op! Oei, alsof je door een wesp zelfs twee keer gestoken wordt! In je lijf en in je portemonnee!
De piekperiode voor overlast ligt van augustus tot september. De droge, warme zomer heeft de Aziatische hoornaar een enorme boost gegeven, en de huidige regen remt ze nauwelijks af. Hetzelfde geldt voor de tijgermug. Het is te hopen dat de inwoners van Nijmegen Noord deze dubbele invasie bespaard blijft.
En dan komen we bij de hete hangijzers. Heel wat exoten hebben de brave burgers zelf geïmporteerd. Als leuke diertjes voor een terrarium of bloemrijk plantje voor in de tuin. De klimaatverandering zorgt voor een extreme versnelling. Dit tot grote plaag voor de DAR, onze gemeentelijk afvalbeheer en afvalinzamelaar.
Bij de DAR kruisen de groene ambities van wethouder Daemen en de exotische realiteit elkaar op een gevaarlijke manier. De gemeente roept inwoners op om de stad te vergroenen en tuinen te ontstenen. Maar wat gebeurt er bijvoorbeeld met het snoeiafval? Als een argeloze Nijmegenaar een stuk Japanse duizendknoop abusievelijk in de reguliere gft-bak gooit, kan de ramp niet worden overzien. De minuscule wortels overleven de reguliere compostering en verspreiden zich zo weer over de rest van de bodem.
Hier in Nijmegen gelden strikte, keiharde regels: plantenresten en wortels van de Japanse duizendknoop horen officieel thuis bij het restafval om direct te worden verbrand, óf moeten apart worden ingeleverd bij de milieustraat van de DAR. Sinds de gemeente de controle op 'foute' huisvuilzakken drastisch heeft aangescherpt via actieve handhaving, riskeer je bij overtreding een boete van minimaal 157 euro. Duur foutje voor een beetje tuinonderhoud. De recente prijsverhoging voor vuilniszakken werkt absoluut averechts. En voor een effectieve controle ontbreekt het aan menskracht.
Het afval neemt alsmaar toe en trekt weer heel andere ongewenste gasten aan, zoals ratten. En hoewel de DAR keurig advies geeft over hoe je die knaagdieren buiten de deur houdt, doen ze in Nijmegen niet zelf aan rattenbestrijding. Dat mag de burger weer mooi zelf uitzoeken.
De moraal van dit groene verhaal? Meer bomen en planten in de stad is een fantastisch streven. Maar als wethouder Daemen en de coalitie miljoenen uittrekken voor een groener Nijmegen, moeten ze minstens zoveel energie steken in het bewaken van de achterdeur. Zolang de voorlichting over afvalstromen van exoten achterblijft, de bestrijding van de duizendknoop een lappendeken is, termieten stilletjes aan Dukenburg knagen en tijgermuggen en hoornaars ongestoord door Lent vliegen, leggen we de groene loper uit voor soorten die we hier liever kwijt dan rijk zijn.
Vergroenen is prima, wethouder, maar houd de regie wel zélf in de hand. Het ene groen is het andere niet en klimaatadaptatie houdt ook effectief snoeiwerk in.
Carolus
Meer columns lezen van Carolus? Lees hier de vorige column.
