Vandaag, de elfde van de elfde is een dag met vele ladingen. Natuurlijk is het de dag dat om 11 minuten over 11 het carnavalsseizoen - het begin van het 5e jaargetijde - officieel begint. Maar het is veel meer.
Voor Carolus persoonlijk is het de 70e verjaardag van mijn avontuurlijke zwager Willem, die zijn feestje - ergens heel ver weg in een ander werelddeel - uitbundig viert. Proficiat Willem.
Het is ook de dag van Sint Maarten, u weet wel die Romeinse officier die volgens de legende een bedelaar uit medelijden de helft van zijn rode officiersmantel schonk. Hij kwam daarmee als soldaat tot wonderbaarlijke goddelijke inkeer, werd monnik, later bisschop van Tours en heilig verklaard. Deze gebeurtenis wordt nog elk jaar in veel Duitse plaatsen voor de jeugd opnieuw in scène gezet. Ga maar eens kijken in Wyler of Kranenburg. Met een heuse `Sankt Martin’ hoog te paard en de fanfare voorop trekt de jeugd in een lampionoptocht door het dorp. Bij een metershoog vuur doorklieft de heilige opnieuw met zijn zwaard zijn mantel en schenkt de helft aan een plaatselijke ‘armoezaaier’. Trouwens meestal geen echte, maar wel iemand die luidkeels kan klagen. Keus genoeg dus! Na afloop krijgt de jeugd een zak met lekkers, waarvan de inhoud afhankelijk is van de gulle giften van de plaatselijke middenstand.
In heel wat Nederlandse plattelandsdorpen gaan de kinderen met een foekepot nog langs de deur met het liedje ‘foekepotterij, foekepotterij, geef me een centje en ik ga voorbij.’ Iets lekkers mag ook. Want wie heeft er tegenwoordig nog losse centjes op zak?
Tekst gaat door onder de foto.

De 11e van de 11e is in Engeland, Nieuw Zeeland, Australië, Canada, Frankrijk en België nog steeds Remembrance Day, de dag waarop de wapenstilstand van kracht werd die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog. Op maandag 11 november 1918 luidden vanaf 11.00 uur `s ochtends in Europa urenlang aan één stuk door alle klokken als spontane ontlading van vreugde en opluchting. Daarmee kwam er een einde aan het zinloze bloedvergieten waarin alleen al acht miljoen soldaten sneuvelden. Nog afgezien van alle ellende voor de burgerbevolking. De veldslagen bij Verdun, de Somme en Ieper waren - met de modernste en gemeenste wapens van die tijd - aanvallen vanuit loopgraven die hooguit slechts enkele tientallen meters terreinwinst opleverden. De `frischer fröhlicher Krieg’ en ‘la fleur au fusil’ waarmee in 1914 de Duitse en Franse soldaten de oorlog werden ingestuurd bleek in 1918 een vleesmolen te zijn die gehakt maakte van steeds meer jonge jongens. De veldslagen veranderden Vlaanderen en het noorden van Frankrijk in een apocalyptisch landschap waarop alleen nog maar klaprozen groeiden. Vandaar dat de Britten de 11e van de 11e herdenken als ‘Poppy Day’ met een papieren rode klaproos in hun knoopsgat.
In België is elf november een nationale feestdag, in Polen zelfs Nationale Onafhankelijksdag. Polen werd op die dag in 1918 weer een onafhankelijke staat. Voor die tijd was het grondgebied verdeeld tussen Oostenrijk, Pruisen en Rusland. In Duitsland werd de 11e van de 11e de ‘dolkstootlegende’ geboren als ’verraad’ van de Duitse onderhandelaars bij de wapenstilstand en daarmee de kiem gelegd voor de nazidictatuur en de Tweede Wereldoorlog. De nazi’s moesten immers iemand de schuld geven van de crisis van de jaren twintig. Door die oorlog verdwenen ook heel wat Europese vorstenhuizen en veel landsgrenzen werden opnieuw getrokken, waardoor heel wat mensen tot hun schrik ineens als minderheid in een ander land kwamen te wonen. Daar heeft Europa tot op de dag van vandaag nog last van.
In Nederland luidden de klokken niet omdat ons land in de Eerste Wereldoorlog neutraal was. Die ging gelukkig aan ons voorbij. Tot zover de geschiedenis. Carolus kan het als ouderwetse geschiedenisleraar niet laten die verhalen te vertellen. Helaas wordt de geschiedenis steeds meer een vergeten verleden!
De 11e van de 11e is ook Singles Day - overgewaaid uit China! - als symbool voor het vrijgezellenbestaan met speciale kortingen voor al onze singles. En dat worden er steeds meer. In ons land naar schatting 4.5 miljoen. Helaas voor al die slinkse ondernemers; de meeste Nederlandse singles hebben tegenwoordig heel andere zorgen dan het najagen van impulsaankopen. Ze hebben steeds meer moeite om alle eindjes aan elkaar te knopen.
En natuurlijk wordt op 11 november om exact 11.11 uur ook carnaval afgetrapt. Drie maal 11 is immers pas goed gek! Vooral in de grote steden in ons zuiden zijn ze er klaar voor. De 11e van de 11e is vooral een buitengebeuren waarvoor immense podia worden opgetuigd. Er komen duizenden mensen op af en er treden heel wat landelijke, maar vooral plaatselijke en regionale artiesten op. Allemaal afgekeken van Keulen, waar men er trouwens pas na de tweede wereldoorlog mee begon. In Groesbeek probeert men het nu ook en in Knotsenburg probeerde men het. Er werd zelfs een aparte Stichting - de zoveelste - voor opgericht. Helaas was men te laat voor het aanvragen van de vergunning. Dus erg groots zal het feestje bij Mariken op de Grote Markt niet worden, al doen de Deurdrievers hun uiterste best. Wie neemt daar nu op een doordeweekse dag vrij voor? Daarvoor ligt Knotsenburg toch net iets te noordelijk!
De nieuwe Prins Carnaval van Nijmegen, Prins Jeroen zal zeker niet ontbreken. Hij zal er trouwens een hele kluif aan krijgen om als oppernar Knotsenburg wat meer smoel te geven. Het rommelde de afgelopen jaren nogal.
De oude Stichting Openbaar Carnaval Nijmegen - SOCN - werd een ‘democratische’ Federatie - FOCN - die helaas eindigde in een Poolse landdag. Een heus `transitieteam’ hield de boel organisatorisch aan de praat en dat leidde tot een nieuwe Stichting Openbaar Carnaval Knotsenburg: SOCK. Dit bestuur, onder leiding van de energieke voorzitter Teddy Vrijmoet, bestaat uit mensen met klinkende namen die organisatorisch van wanten weten en hun sporen vooral buiten het carnavalswereldje ruimschoots hebben verdiend. Ze beschikken over een groot netwerk en hebben grootse plannen. Zoals het er nu uitziet komt er toch weer een feesttent op de Grote Markt. Chapeau! Een geslaagde operatie, maar de transitie leidde helaas niet tot een Prinses Carnaval. Een gemiste kans in een stad met meer vrouwelijke dan mannelijke inwoners.
Het zal de gemiddelde carnavalsvierder trouwens worst wezen of er SOCN, FOCN of SOCK op de steek staat. Als het feestje maar georganiseerd wordt en de slingers worden opgehangen. In deze onzekere tijden hebben mensen steeds meer behoefte om even uit hun dak te gaan en te zwieren en te zwaaien, al wordt het met de Trumpjes en Poetins van deze wereld steeds meer een dans op de vulkaan. Zelfs in Knotsenburg!
Carolus
Meer columns lezen van Carolus? Lees hier zijn voorgaande column.
