[Column] LS 'Carte Blanche als Blanco Cheque voor de Culturele Hoofdstad'
In de vergadering van vanavond besluit de gemeenteraad of Nijmegen zich officieel kandidaat stelt voor de titel Culturele Hoofdstad van Europa in 2033. Het kan zomaar een hamerstuk worden, omdat de meerderheidscoalitie van PRO en D66 daar zonder meer unaniem voorstander van is.
Een breed draagvlak onder de Nijmeegse bevolking was een voorwaarde voor instemming van de gemeenteraad. Is dat brede draagvlak er wel? Een door mij in een eerdere column voorgesteld lokaal raadplegend referendum had meer duidelijkheid gegeven.
In plaats daarvan werd er een team kwartiermeesters ingesteld onder aanvoering van Maike Fleuren, afkomstig uit de culturele hoek, om te polsen hoe Nijmegen er echt over dacht.
Maike dronk met haar kompanen 10.000 kopjes koffie en kwam uiteraard tot de conclusie dat alle seinen op groen staan. Alle culturele, onderwijskundige, en sociale organisaties gaven een intententieverklaring af. Ook ons eigen NEC en natuurlijk ook de Nijmeegse horeca. Er valt immers wat te halen!
Ze organiseerde drie drukbezochte `Stadcafés`. Die werden, zoals vaker in de politieke arena, vooral bezocht door de betrokken cultuurliefhebbers, maatschappelijke organisaties en de ‘incrowd ’van de binnenstad. De gemiddelde Nijmegenaar vond de weg naar het Stadscafé niet. Ze erkende ruiterlijk: ‘Er zijn grote groepen die zich nog niet gezien of gehoord voelen. Het ophalen van meningen is een proces dat na 14 oktober pas écht de wijken ingaat om te voorkomen dat 2033 een feestje van de elite wordt.`
Hoezo pas ná 14 oktober? 14 oktober is vandaag!! Dat had al lang gedaan moeten zijn. Bijvoorbeeld door zo`n raadgevend referendum onder alle Nijmegenaren. Stond de uitkomst van in haar contourenschets ’MaakRuimte` met als uitkomst een positief advies om door te gaan met de hele planning al van tevoren vast? Riekt toch een beetje naar doorgestoken kaart.
Bent u al gevraagd? Nou ik niet, net zoals het overgrote deel van de Nijmgenaren.
Wie zijn de winnaars? Een legertje van ingehuurde consultants, projectbureaus, verbindingsregiseurs, bidboekschijvers en marketingbureaus. Dan de grote culturele instellingen die op vette budgetten kunnen rekenen om de programma`s op te tuigen en natuurlijk de hoteliers, kroegbazen en de hippe eettentjes. De gemeente Nijmegen komt er bekaaid af met slechts de opbrengsten uit toeristenbelasting, precariorechten en evenementenvergunningen. Lang niet genoeg om alleen al de vele bobo-recepties op het stadhuis te kunnen betalen!
Slechts een correctief raadplegend referendum kan de boel nog wijzigen. Wie bindt de kat de bel aan?
Het tegengas van de oppositiepartijen is magertjes. De SP wil niet alleen een feestje voor de `hoge cultuur`, de Stadspartij wil dat er ook aandacht besteed wordt aan de Gebroeders van Lymborch, de Romeinse Limes en de Vrede van Nijmegen, het CDA wil meer ruimte voor de amateurkunst en de Partij voor de Dieren vindt de bijna 6 miljoen bezoekers wel erg veel.
Wethouder Vergunst zal er een makkie aan hebben om deze partijen tevreden te stellen. Al hun wensen zullen worden meegenomen en ingewilligd. Over de concrete invulling is immers nog niets besloten.
Alleen de VVD gooit de kont tegen de krib. ‘Komen die beloofde miljoenen wel? Een schone, veilige en bereikbare stad heeft voor ons meer prioriteit.’
Totale kosten: 60 tot 80 miljoen euro. Geschatte kosten voor alleen de Nijmeegse gemeentekas minimaal 7,5 tot 10 á 12 miljoen. Hoeveel er echt nodig is, is nog niet met zekerheid te zeggen. Daarvan worden er dit jaar al 1,5 miljoen euro aan aanloopkosten uitgegeven en zes miljoen zijn er in de gemeentebegroting voor de komende vier jaar gereserveerd. Bij een carte blanche van de gemeenteraad vanavond worden die zes miljoen daarmee vrijgemaakt. Zonder de garantie dat Nijmegen die titel krijgt - dat besluit valt pas in 2028 - en zonder zicht dat de gemeentekas er financieel mee gespekt wordt. De rest van de miljoenen moeten uit Europa, de Provincie, het Rijk, het bedrijfsleven en van particulieren komen. Als die al komen! En dat is in deze onzekere tijd met onvoorspelbare politieke beslissingen waarin het woord bezuinigingen op alle politieke niveaus centraal staat maar de vraag. Zelfs wethouder Vergunst moest toegeven dat het op dit moment niet mogelijk is om een concrete kostenanalyse te maken.
Carte blanche vanavond betekent dus het afgeven van een blanco cheque met alle financiële gevolgen voor de Nijmegenaren. Wil je daarvoor als gekozen volksvertegenwoordiger wel verantwoordelijkheid voor nemen?
Tekst gaat door onder de foto.
Ik kreeg naar aanleiding van een vorige column de vraag van een oud-collega uit de culturele sectie van mijn school of ik vanwege de centen tegenstander van het hele Culturele Hoofdstad-idee was. Nee, natuurlijk niet en eigenlijk ook wel. Cultuur in de volle breedte van het woord is hartstikke belangrijk en misschien wel het cement van de samenleving, mits voor iedereen toegankelijk en betaalbaar. Je kunt de centjes maar één keer uitgeven.
In Nijmegen pakt `Cultuur met een hoofdletter’ altijd duurder uit dan begroot. Zie de verbouwing van Museum Kelfkensbos, de Stadsschouwburg en de gewenste verbouwingen voor de Lindenberg, bibliotheek en Lux. Voor de titel Europese Culturele Hoofdstad komen onze cultuurtempels volgens deskundigen hoe dan ook allemaal net iets te kort.
Daartegenover staat ‘cultuur met een kleine letter’. Op de subsidie voor amateurgezelschappen is jarenlang bezuinigd. Ze worden weggejaagd uit hun repetitieruimtes in scholen - ook op mijn oude school - en vluchten noodgedwongen de stad uit. Wijkcentra zijn wegbezuinigd en draaien hoofdzakelijk op vrijwilligers. Daar valt met 6 miljoen euro een hoop te halen, en levert veel meer de beoogde `verbinding’ op zonder dat megalomane plan om de culturele hoofdprijs van Europa binnen te slepen.
Tja, hoor ik de wethouder zeggen. De subsidie voor de amateurkunst is toch verhoogd. Jawel, een ietsepietsie om in 2033 steun te krijgen van alle `kleintjes`.
In onze stad waarin één op de vijf inwoners onder de armoedegrens leeft, waar het goedkope familieabonnement voor de ijsbaan is afgeschaft, waar de parkeertarieven hoger worden, waar de vuilniszakken duurder worden, bezuinigd wordt op het groenonderhoud en de OZB flink zal stijgen, wordt het leven toch al duurder. Nog afgezien van alle mogelijke onverwachte tegenvallers en alle Haagse plannetjes om eens flink te graaien in onze portemonnee. Houd het budget voor de Culturele Hoofdstad daarvoor maar in reserve. De al opgebouwde gemeentelijke spaarpot is niet onuitputtelijk en raakt heel snel leeg.
Goed, we zijn al onderweg naar de Europese Hoofdstad met als doel cultuur in brede zin op de kaart te zetten, om de groeiende stad sociaal verbonden te houden. Mooi. Maar wordt dat Europese Culturele Hoofstadconcept nou niet als een soort Haarlemmerolie tegen alle kwalen ingezet om alle prangende problemen in onze stad in één keer te tackelen? Het gaat in het conceptplan van B en W om zaken als hoe mensen samenleven, identiteit, maatschappelijke vraagstukken om de stad sociaal verbonden te houden, iedereen erbij te betrekken en de scheiding tussen oost en west van het kanaal te beslechten.
Heel ambitieus, maar daarvoor hoef je geen Culturele Hoofdstad te worden. Dat moet sowieso!
Carolus
Meer columns lezen van Carolus? Lees hier zijn voorgaande column.
Dit bericht delen:
Advertenties
