Basteicafé 12 november: Nijverheid aan de Waal
Het Basteicafé van donderdag 12 november is gewijd aan de maakindustrie in Nijmegen, van de vroege Romeinse tijd tot de huidige tijd. Paul van der Heijden behandelt de Romeinse nijverheid, en met name de indrukwekkende dakpannenproductie in Berg en Dal. René van Hoften gaat in op de middeleeuwen en de machtige gilden. Piet Hieltjes verhaalt over opkomst en ondergang van de twintigste-eeuwse maakindustrie.
Een avond over nijverheid aan de Waal begint bij de Romeinse tijd. Archeologen hebben bewijzen gevonden voor de aanwezigheid van pottenbakkers, leerlooiers en zelfs ook een schoenmakersgilde. Het toppunt van nijverheid vinden we op de Holdeurn in Berg en Dal, waar de Romeinen gigantische ovens aanlegden voor de productie van bakstenen en dakpannen. In de loop van de tijd zijn hier naar schatting honderdduizenden producten gemaakt. Dakpannen van de Holdeurn worden door archeologen teruggevonden langs een groot deel van de limes, van Bonn tot aan Katwijk aan Zee. Het complex op de Holdeurn kan worden zien als de allereerste fabriek van Nederland.
René van Hoften vertelt over de Nijmeegse gilden in de middeleeuwen. Deze gilden hebben 500 jaar lang grote invloed gehad op het economische, sociale en politieke leven. De productie van brood, bier, wijn, schoenen, koetsen, kleding, ijzerwerk, transport, hout, glaswerk: het werd allemaal via de strenge regels van de gilden georganiseerd. Elk gilde was opgebouwd uit een hiërarchie van knechten, gezellen en meesters. Waarbij die laatsten in het gildebestuur konden komen en uiteindelijk lid konden worden van het Sinterclaesgilde, dat zelfs grote politieke invloed had. De presentatie in Museum De Bastei schijnt een licht op de Nijmeegse gilden.
Piet Hieltjes behandelt de Nijmeegse maakindustrie in de 20ste eeuw. Nijmegen is tot 1980 een echte industriestad: de vierde van Nederland. Bijna de helft van de beroepsbevolking werkt in de industrie of in de bouw. De periode van groei, bloei en teruggang van de Nijmeegse industrie duurt ongeveer een eeuw, van 1880 tot 1980. De industrialisatie in Nijmegen begint rond 1880 met bedrijven als Smit, Alewijnse en Dobbelmann. Na de crisis van de jaren dertig en de oorlog leeft de Nijmeegse industrie opnieuw op. Door een actieve industriepolitiek van de Gemeente Nijmegen komt de industrie opnieuw tot bloei. Na deze periode, die duurt tot eind jaren zestig, belandt de Nijmeegse industrie in een zware crisis met een zeer hoge werkloosheid. Daardoor verdwijnt deze industrie voor een goed deel uit Nijmegen. Nijmegen ontwikkelt zich in deze periode tot kennisstad, met als grote werkgevers de ziekenhuizen, de universiteit en het hbo.
De presentatie is in handen van Eric Brouwer. De sfeervolle muzikale omlijsting door de huis-dj’s Jan-Willem Koolen en Maarten van de Ven en de catering van Pura maken deze avond compleet.
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.
Kosten: € 10,00.
Tickets: Te koop via www.debastei.nl/tickets
Sinds maart 2018 wordt er elke maand, met uitzondering van de zomermaanden, een Basteicafé georganiseerd in het museumcafé van Museum De Bastei. In deze lezingenreeks komen uiteenlopende onderwerpen aanbod, van de Nijmeegse geschiedenis en de regionale natuur(historie) tot de Waal en duurzaamheidsvraagstukken. Wil je op de hoogte blijven van het programma van het Basteicafé, stuur dan een mailtje naar secretariaat@debastei.nl.
Museum De Bastei is gevestigd aan de Waalkade 83 in Nijmegen, ingang via het entreegebouw aan de Lange Baan 4, telefoon 024 - 3297070. Voor meer informatie: www.debastei.nl.
Foto: Swift Schoenenfabriek in 1950.
Dit bericht delen:
Advertenties
