Peters Peinzels (24): Eigen taal eerst

Niks is zeker, dat is zeker. Deze tegelwijsheid is meer dan ook actueel. We kunnen wel teksten lezen en horen, maar we weten niet meer zeker of de teksten ook echt zijn geschreven door de persoon die zich voordoet als de afzender.
Zo gaf Jetten toe dat een deel van zijn berichten op social media met kunstmatige intelligentie is geschreven. Dat leverde al een klein stormpje op van verontwaardigd Nederland, waarbij de vraag was of de teksten van die storm wel autochtoon waren.

Maar nu ligt er een onderzoek van onder andere de Groene Amsterdammer (lees dat weekblad, het laatste onafhankelijke weekblad dat de lezer serieus durft te nemen met lange, stevige artikelen). Minstens 68 van de 150 door u en mij gekozen volksvertegenwoordigers gebruikten teksten van AI in hun bijdragen aan een debat. En dan gaat het niet om een lullig zinnetje of een alinea, want dat is klein bier. Nee, alleen die teksten die voor minimaal 50% kunstmatig waren telden mee in het onderzoek. Een mooi detail was dat een commissiedebat over cyberveiligheid voor 66% bestond uit kunstmatige inbreng, waarbij dat debat ook nog deels ging over de gevaren van kunstmatige intelligentie.

Hoe erg is het eigenlijk? Plagiaat, het knippen en plakken van teksten uit andermans werk, is van alle tijden. Zo raakte de PVV-staatssecretaris Vicky Maeijer in 2024 in opspraak omdat ze grote delen van haar masterscriptie uit 2009 letterlijk had overgenomen uit andermans werk. Nog pikanter is dat Melanie Trump bij een speech voor een Republikeinse bijeenkomst hele lappen tekst letterlijk had geknipt uit een toespraak van Michelle Obama. En Poetin schreef in 1996 een economisch proefschrift dat grotendeels was gekopieerd  uit een Amerikaans handboek.

Ik bedoel maar: het overnemen van andermans ideeën en teksten kan ook leiden tot onverwachte bruggen tussen felle tegenstanders.

En toch is er een grote “maar”: we kiezen – mag ik hopen – onze volksvertegenwoordigers om hun ideeën en opvattingen,  hoe verfoeilijk deze ook kunnen zijn. We betalen ze om namens ons dit land te regeren, debatten te voeren, knopen door te hakken. Als ze dan hun ideeën uit de cloud halen, uit al die foeilelijke, energie- en waterslurpende datacenters die overal in ons land uit de grond worden gestampt, dan zouden we eens moeten overwegen of het niet slimmer is om de hele regering maar uit te besteden aan diezelfde datacenters, en dus aan de grote techbovenbazen van X, Google, Facebook, Microsoft en de rest van het miljardairsrappaille.  Ze betalen geen belasting over hun miljardenwinst dankzij partijen als de VVD. Neem dan de hele boel ook maar over. Dat zou je kunnen overwegen.

Maar eerlijk gezegd heb ik liever de menselijke intelligentie aan het stuur, hoe gebrekkig ook, dan de logaritmen van Musk. Want dan weet je zeker dat je in het pak wordt genaaid, waarschijnlijk ook nog in gebrekkig Nederlands en weinig elegante betogen. Dan liever de eigen taal eerst.