De Vierdaagse eindigt. De echte overwinning niet. [Column] Evelien Gubbels – Zoektocht naar Chronisch Geluk (38)

Op de Via Gladiola gebeurt ieder jaar iets bijzonders.

Duizenden wandelaars zetten de laatste stappen van een tocht waar ze dagen, maanden of soms zelfs jaren naartoe hebben geleefd. Er wordt gejuicht, gehuild, gelachen en omhelsd. De medaille gaat om, de gladiolen worden uitgedeeld en overal zie je hetzelfde gevoel: ik heb het gehaald.

Als psycholoog kijk ik op zo'n dag niet alleen naar de finish, maar juist naar wat eraan voorafging. Want de Vierdaagse laat op een prachtige manier zien hoe veerkracht eigenlijk werkt.

Veel mensen denken dat mentale kracht betekent dat je altijd gemotiveerd bent. Dat je positief blijft, doorzet en nooit twijfelt. Maar de psychologie laat iets heel anders zien. Veerkracht is niet de afwezigheid van moeilijke momenten. Veerkracht is doorgaan, óók wanneer je ze hebt.

Vrijwel iedere wandelaar kent wel een moment waarop de gedachte voorbij komt: Waarom doe ik dit eigenlijk? De voeten doen pijn, de blaren steken, de zon brandt of de regen valt met bakken uit de lucht. Op zo'n moment loop je niet meer op motivatie. Je loopt op iets anders.

Op gewoontes.
Op kleine doelen.
Op de mensen naast je.

En misschien nog wel het meest: op het vertrouwen dat de volgende kilometer meestal beter voelt dan de vorige.

Dat is precies wat we ook terugzien in wetenschappelijk onderzoek. Ons brein is verrassend slecht in het voorspellen hoe lang ongemak zal duren. Wanneer we moe zijn, lijken problemen groter, afstanden langer en oplossingen verder weg. We trekken conclusies op basis van een momentopname.

Gelukkig hoeft ons gevoel niet altijd de waarheid te vertellen.

Sterker nog: juist op de momenten waarop we denken dat we niet verder kunnen, blijkt vaak hoeveel reserve we nog hebben. Niet omdat het ineens makkelijk wordt, maar omdat we leren dat een moeilijke minuut niet hetzelfde is als een moeilijke dag.

Maar de Vierdaagse laat mij óók nog iets anders zien.

Niemand loopt hem helemaal namelijk helemaal alleen.

Zelfs als je individueel wandelt, word je gedragen door vrijwilligers, supporters, familie, onbekenden langs de route en medewandelaars die even vragen hoe het gaat. Dat is geen detail; dat is psychologie. Sociale steun is een van de sterkste voorspellers van veerkracht. Mensen herstellen sneller van tegenslag wanneer ze zich gezien voelen.

We onderschatten vaak hoeveel verschil één aanmoediging kan maken.

Een glimlach.
Een applaus.
Een "je bent er bijna".

Soms is dat precies genoeg om weer een paar honderd meter verder te lopen.

We keken afgelopen vrijdag (en de dagen ervoor) bewonderend naar de finish. En dat is fántastisch.

Maar.. de echte overwinning begon meestal al veel eerder. Op het moment dat iemand besloot tóch zijn schoenen aan te trekken. Tóch op te staan na een slechte nacht. Tóch de volgende stap te zetten.

Misschien is dat wel waarom de Via Gladiola zoveel mensen raakt.

Niet omdat daar de sterkste wandelaars lopen.

Maar omdat daar zichtbaar wordt waar mensen werkelijk toe in staat zijn.

En misschien zit daar ook meteen een les voor de rest van het jaar.

Op de Via Gladiola applaudisseren we voor prestaties die voor iedereen zichtbaar is. Dat is prachtig, de dag is mágisch, en dat moeten we vooral blijven doen. Maar de meeste overwinningen in het leven hebben geen publiek. Er staan geen honderden mensen langs de kant wanneer iemand na maanden revalideren weer voor het eerst een rondje wandelt. Niemand deelt gladiolen uit als je tóch weer naar je werk gaat na een moeilijke periode, eindelijk dat lastige gesprek voert of, ondanks alles, weer hoop durft te voelen.

En juist die overwinningen verdienen misschien wel net zoveel erkenning.

Laten we de bewondering die we afgelopen vrijdag voelden daarom niet alleen bewaren voor de finish van de Vierdaagse, maar ook meenemen naar de maanden die volgen. Naar de mensen om ons heen én naar onszelf. Want ook als er geen applaus klinkt, geen bloemen worden uitgedeeld en niemand ziet hoeveel moeite iets kostte, mag je af en toe stilstaan bij de weg die je al hebt afgelegd.

Niet iedere overwinning eindigt op de Via Gladiola. Maar iedere overwinning begint met de moed om één stap te zetten.

En vergeet daarbij alsjeblieft niet jezelf af en toe hetzelfde applaus te gunnen dat je vrijdag zo uitbundig aan anderen gaf.

----------------------------

Evelien Gubbels is psycholoog en oprichter van Chronisch Geluk. In haar columns schrijft zij over psychologie, gezondheid en veerkracht. Vanuit haar praktijk begeleidt zij mensen met langdurige gezondheidsklachten naar meer regie en levenskwaliteit. Meer lezen?
Kijk op www.chronischgeluk.com of volg Chronisch Geluk op Facebook en Instagram..

Lees ook de vorige column van Evelien

---

Dit bericht delen: