Peters Peinzels (17): 'Namelijk feiten'

Van onze redactie
15 juli 2026

Het lijkt er op dat we in Gelderland een eigen Canon van de geschiedenis gaan krijgen, en wel in het prachtige stadje Zutphen. Ik geef toe, het is geen Nijmegen maar een kniesoor die daarop let.
Cultuurhistorie, ik ben er gek op. En eerlijk is eerlijk, onze gemeente en ook de provincie maken er werk van. Het is in Gelderland vergeven van verwijzingen naar het verleden en dat moeten we koesteren. Sterker nog: ik wil graag van de gelegenheid misbruik maken om  aandacht te vragen voor een deel van onze cultuurgeschiedenis dat langzamerhand dreigt te verdwijnen in de mist van de korte aandachtbogen en populistisch gebazel. En dus wat steun van overheidswege kan gebruiken.

Namelijk feiten

Inderdaad, U leest het goed: feiten.  Ze lijken er niet meer toe te doen. Neem nu de temperatuur. Een paar weken geleden toen mussen niet meer van het dak hoefden te vallen omdat ze op de dakpannen al geroosterd werden, toen las ik in een krant de kop: “recordtermperatuur niet gehaald maar wel de hoogste gevoelstemperatuur ooit". Gevoel wordt dus een feit, zo lijkt het. Die kennen we. Nog niet zo heel lang geleden hadden we een kabinet dat zei dat er weliswaar geen sprake was van een opvangcrisis maar dat mensen het wel zo voelen.

Ik ben nog opgegroeid met de overtuiging dat gevoel bij uitstek iets zeer persoonlijks is. Collectieve gevoelens en emoties moet je zoveel mogelijk wantrouwen want er komt zelden iets moois uit voort. Neem ons oranje-elftal: tot een week voor het WK begon waren de verwachtingen zeer terecht niet al te hoog; dat werd nog eens bevestigd door de eerste wedstrijd, tegen Japan. Het was nog slaapverwekkender dan een slaappil. Maar zie, de tweede wedstrijd leek op echt voetbal en meteen waren we in gedachten al wereldkampioen. Afijn, de afloop kennen we. Persoonlijk was mijn gevoelstemperatuur daarbij bijzonder laag, maar ik ken mensen bij wie de gevoelsvlammen overal uitsloegen.

Emoties, je moet ze niet negeren maar ook niet te serieus nemen. Zoals mensen die voelen dat ze kanker kunnen genezen met nachtelijke dansjes rondom een oude eikenboom of met gemalen kikkerogen. Echt, ze bestaan.

Zo zijn er ook mensen die voelen dat asielzoekers vooral uit zijn op onze dochters (en eventueel zonen als het inclusieve asielzoekers zijn), maar feitelijk kun je beter naast een azc wonen dan dat je dochter (of zoon dus) lid wordt van een hockeyclub of studentencorps. Daar is het risico op misbruik beduidend groter.

Of neem nu het gevoel dat we de wereld voeden, dankzij onze onvolprezen boeren. Nog onlangs was dat geluid te horen in de Tweede Kamer. Feitelijke onzin, zo bleek uit een onderzoek door de Wageningen Universiteit, toch niet een club die je van boerenhaat kunt verdenken. Wat blijkt? We importeren meer voeding dan we exporteren en zijn dus afhankelijk van het buitenland om onze bevolking én ons vee te voeden. We importeren landbouwproducten, verwerken het hier en exporteren dat dan weer en daardoor lijkt het nog heel wat. Maar om bijvoorbeeld vlees te produceren hebben we enorme importen nodig. Ik weet dat er partijen bestaan die hier een onrustig gevoel van krijgen, maar echt, dat gevoel gaat over, het feit blijft.

En als klap op de vuurpijl hebben sinds kort een gevoelsinflatie. Nee, dat betekent niet dat de waarde van gevoelens steeds minder worden. Het houdt in dat mensen de inflatie anders waarderen dan feitelijk is. De inflatie bedraagt nu 3%, maar mensen voelen een inflatie van 8%.

Tja, feitelijk kunnen we dus constateren dat gevoelens inderdaad overgewaardeerd worden.


Dit bericht delen:

Advertenties