[column] LS 'Jouw school is de weg kwijt'

Tekst: Carolus
18 februari 2026

Deze en gelijksoortige opmerkingen kreeg Carolus de afgelopen week van verschillende kanten te horen. Met ‘jouw school’ wordt de SSgN, de Stedelijke Scholengemeenschap Nijmegen aan de IJsbeerstraat bedoeld, waar ik 42 jaar met veel plezier als docent, decaan en teamleider heb gewerkt.
Via een brief kregen de Nijmeegse muziekverenigingen De Stefaantjes, Flos Campi, de Philharmonie Nijmegen en N-Core onverwacht de huur per 1 juli opgezegd. Als oud-voorzitter van de Stefaantjes kwam de klap voor mij extra hard aan, vooral omdat zij op school altijd welkom waren.

Deze verenigingen verliezen ineens hun repetitieruimte en opslag voor instrumenten. De boodschap sloeg in als een donderslag bij heldere hemel. Op geen enkele manier heeft er vooraf  communicatie plaatsgevonden om tot oplossingen te komen.
Volgens de directie van de school leiden het gebruik van ruimtes, de stookkosten in de avonduren en het onverwacht afgaan van het alarm  voor extra - niet gedekte - kosten.
De huidige rector Bas van Rooijen merkt op dat de regelingen met de muziekverenigingen voortkwamen uit `persoonlijke afspraken’, omdat iemand de conciërge kende. Die ‘conciërge’ was overigens wel sinds 2000 hoofd facilitair management en bouwzaken en verantwoordelijk voor het gebouwbeheer met alle gebruikers. Van Rooijen: `Er zijn nieuwe schoolleiders gekomen en wij kiezen voor goed onderwijs. De opslagruimten voor instrumenten kunnen we zelf goed gebruiken. Daarbij komt dat de verenigingen heel weinig betalen.`

Ik ga er van uit dat die argumenten allemaal kloppen. Nieuwe bezems vegen schoon. Helaas hebben ze ook de neiging veel zand tussen de voegen uit te halen en de stenen bloot komen te liggen. Dat zand is dan de speciale band van de Openbare School SSgN, met heel wat lijntjes naar organisaties en verenigingen in Nijmegen. Ik vraag me af of de nieuwe schoolleiders daar voldoende weet van hebben.

De SSgN profileert zich terecht als één van de beste scholen van Nederland. Een Jenaplanschool met bovengemiddelde eindexamenuitslagen en een zeer breed kwalitatief onderwijsaanbod. Je krijgt de kwalificaties Exellente School, Cultuurprofielschool, Topsport Talentschool en European Ambassadorschool niet voor niets. De leerlingen stromen massaal toe. Maar dat is niet altijd zo geweest. In een nutshell een duik in de geschiedenis.

Toen ik begon in 1979 kreeg ik van de toenmalige rector te horen: `Ik kan niet garanderen dat u voor langere tijd kunt blijven. We moeten telkens maar afwachten hoeveel nieuwe leerlingen we krijgen. Die hebben we hard nodig en daar zult u ook u hard voor moeten knokken`.

De school had niet zo`n goede naam. Tot 1980 zat de school verspreid  over de hele stad en huisde in gammele barakken en oude tochtige slecht onderhouden gebouwen. Niet zo uitnodigend voor nieuwe leerlingen. Bovendien moest deze school voor Openbaar Onderwijs iedereen aannemen die zich aanmeldde. Zelfs die leerlingen die wegens gedragsproblemen op één of meerdere scholen definitief waren verwijderd. In Nijmegen stond de SSgN bekend als ‘schorriemorrieschool`. Omdat de gemeente verantwoordelijk was voor het Openbaar Onderwijs kwam er met de nodige tegenwerking toch een nieuw gebouw, niet in het centrum maar `ver weg` in de Hazenkamp.

Hoe kom je van die slechte naam af? Een groep enthousiaste jonge docenten ging op twee fronten aan de slag.
Op de eerste plaats door een nieuwe onderwijsvorm aan te bieden: een driejarige heterogene onderbouw; Funderend Onderwijs, waarbij de leerlingen pas na drie jaar doorstroomden naar MAVO, HAVO of VWO. Destijds een uiterst gedurfd experiment. Er waren amper voorbeelden en geen schoolboeken, testen en toetsen op meerdere niveaus. Computers waren schaars en internet stond nog in de kinderschoenen. Alles moest zelf ontwikkeld worden. Kortom: monnikenwerk.

Daarnaast moest de school ook leuk worden. Er kwam een breed aanbod aan buitenschoolse activiteiten `voor elk wat wils` dat na de reguliere lestijd door heel wat collega`s werd aangeboden. Alle takken van spel, sport en cultuur tot en met EHBO-lessen en zelfs een eigen carnavalsvereniging. Van het een kwam het ander. Leerlingenteams namen deel aan nationale en internationale sportwedstrijden en op cultuurgebied werd samengewerkt met de Lindenberg en andere cultuuraanbieders in de stad en regio. De contacten met Duitse scholen in Kleef en Kellen breidden zich uit tot een compleet Europees uitwisselingsprogramma. Door samenwerking met NEC ontstond de voetbalschool. De driejarige heterogene brugperiode bleek een gigantisch succes. Het werkte als een tierelier.
Door al het monnikenwerk verdubbelde binnen drie jaar tijd het leerlingenaantal en binnen de kortste keren was het schoolgebouw te klein. Elk gaatje in het gebouw werd gebruikt, elk zaaltje in de omgeving  afgehuurd. De rector verhuisde zelfs naar een Pipo de Clown- bouwwagen op het schoolplein. Zijn kamer werd omgebouwd tot leslokaal. In de wijk Lindenholt werd een dependance uit de klei gestampt die uitgroeide tot het latere Lindenholtcollege nu het Mondialcollege.

De SSgN adopteerde het Jenaplanconcept met ‘Hoofd, Hart en Hand’ waarin alle bovengenoemde ontwikkelingen samenvielen en verder werden uitgewerkt. Zo werd de school een Exellente School, Cultuurprofielschool, Topsport Talentschool en European Ambassadorschool.
Maar wat zeggen al die bordjes aan de muur en die eregalerij van oud-leerlingen die het helemaal gemaakt hebben? Het belangrijkste is dat de school sinds 1980 alle leerlingen alle kansen heeft gegeven om zich op alle mogelijke manieren te ontplooien.

Dat had allemaal niet gekund zonder al die externe contacten. Die leverden buiten de deur hand- en spandiensten, ruimtes, kennis, contacten, stage- en werkplekken waarop leerlingen met al hun talenten van harte welkom waren en nog steeds zijn.
Op cultureel gebied zijn veel van die oud-leerlingen als bestuurslid  dirigent, muzikant, zanger of danser bij de vele muziekverenigingen, koren en dansgroepen in Nijmegen betrokken. Inmiddels wordt de school bevolkt door de kinderen van de leerlingen van toen en hun kleinkinderen dienen zich aan of zitten al op school. Vooral omdat cultuur in de meest brede zin van het woord op de SSgN zoveel aandacht krijgt.

Dat die verenigingen weinig betalen klopt. Dat weet de directie van de SSgN al jarenlang. Geheel kostendekkend zal hun aanwezigheid nooit zijn. Ze kunnen ook niet meer betalen, want daar hebben ze het geld niet voor. Ze moeten het vooral hebben van een schamele gemeentelijke subsidie en van de contributie van hun leden die ze zo laag mogelijk willen houden zodat iedereen mee kan blijven doen.

Ik hoop dat Hoofd, Hart en Hand voor de huidige directie betekent dat ze  met hun Hoofd verder komen dan het maken van kille berekeningen en in dit geval met de Hand over het Hart strijken.

Carolus

Meer columns lezen van Carolus? Lees hier zijn voorgaande column.


Dit bericht delen:

Advertenties