
Voor veel studenten is online shoppen een dagelijkse gewoonte. Het is snel, makkelijk en met een paar klikken vind je precies wat je zoekt dankzij handige filters en zoekfuncties. Het nadeel? Voor je het weet heb je tien items toegevoegd aan het winkelmandje, waardoor je ineens toch wel veel moet betalen. Nieuwe kleding of andere spullen zijn vaak duur, zeker met een studentenbudget. Maar daarvoor is een oplossing: diensten zoals Klarna of Afterpay. Met deze diensten kan je meteen aankopen doen, terwijl je pas achteraf hoeft te betalen. Ideaal voor als het salaris of de studiefinanciering pas over een aantal dagen gestort wordt. Voor studenten die krap bij kas zitten, kan dit een uitkomst lijken, maar welke juridische gevolgen brengt het gebruik van zo’n dienst met zich mee?
Diensten zoals Klarna en Afterpay zijn zogenaamde BNPL-diensten (Buy Now Pay Later). Dit is een vrij nieuwe financiële dienst en het gebruik ervan neemt toe. Klarna heeft onlangs zelfs een betaalpas gelanceerd, waarmee nu ook de mogelijkheid is gekomen om fysiek in winkels achteraf te betalen. Er kan op verschillende manieren gebruik gemaakt worden van een BNPL-dienst, bijvoorbeeld door binnen een bepaalde tijd het volledige bedrag terug te betalen of in termijnen (mogelijk tegen een vergoeding). Maar ook door middel van gespreid betalen. Daarmee kunnen consumenten een doorlopend krediet aanvragen tegen betaling van rente en administratiekosten, maar kunnen hiermee wel flexibel of in vaste termijnen terugbetalen.
BNPL-diensten kunnen risico’s met zich meebrengen. Zo blijkt dat algemene voorwaarden van de aanbieders en eventuele kosten bij niet tijdig betalen vaak moeilijk vindbaar zijn. Dit komt doordat deze informatie niet direct bij de betaling vermeld wordt, maar slechts naar de algemene voorwaarden wordt verwezen. Hierdoor weten consumenten vaak niet waar ze aan toe zijn. Een ander risico is dat door deze diensten schuldgewenning en opeenstapeling van schulden kunnen ontstaan. Vanuit duurzaamheidsperspectief kan er ook een kanttekening geplaatst worden bij het gebruik van BNPL-diensten. Uit een rapport van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) blijkt dat voor iedere honderd euro die de consument afrekent via BNPL, er veertig euro daarvan retour gaat. Dit komt vaak doordat het bedrag pas wordt afgeschreven als de consument ervoor kiest om de aankopen niet te retourneren. Consumenten houden daarmee geen rekening met de ecologische voetafdruk en bestellen vaak meer dan dat nodig is.
Hoewel er in Nederland een gedragscode geldt voor (sommige) BNPL-aanbieders, zijn deze diensten grotendeels nog niet wettelijk gereguleerd. Dit betekent dat zij niet onder toezicht staan bij de AFM en hun handelen dus niet gecontroleerd wordt. Per november 2026 gaat daar verandering in komen, de Europese Richtlijn Consumer Credit Directive wordt dan aangepast. In deze richtlijn zijn regels opgenomen om consumenten te beschermen. Met deze aanpassing gaan strengere regels gelden met betrekking tot BNPL-diensten. Dit betekent dat de BNPL-aanbieders moeten voldoen aan strenge informatieverplichtingen en transparant moeten zijn over de kosten die zij mogelijk in rekening brengen wanneer consumenten te laat betalen.
De Nederlandse politiek neemt de risico’s van BNPL-diensten ook serieus en doet nog een schepje bovenop de Europese regels. De diensten worden namelijk verboden voor jongeren onder de 18 jaar. Daarnaast worden de aanbieders verplicht om een kwalitatieve leeftijdsverificatie te doen en zullen reclameregels aangescherpt worden. Er komt bijvoorbeeld een verbod op reclames die beweren dat een krediet de financiële positie van de consument verbetert.
Kortom: BNPL-diensten zoals Klarna en Afterpay maken online shoppen aantrekkelijk en toegankelijk, vooral voor studenten die krap bij kas zitten. Deze diensten zijn echter geen vrijbrief om zonder na te denken dure online bestellingen te plaatsen. De BNPL-diensten zijn nog niet juridisch gereguleerd waardoor ze momenteel grotendeels buiten het toezicht van de AFM vallen. Hierbij ontbreekt de wettelijke bescherming die consumenten bij andere kredietvormen wel hebben. Gelukkig treden in november 2026 nieuwe regels inwerking, waardoor de consument beter beschermd gaat worden. Ondanks die ontwikkeling blijft het belangrijk om de voorwaarden goed te lezen en je eigen financiële situatie in de gaten te houden, zodat het plezier van shoppen niet eindigt in onverwachte kosten of schulden. Want shoppen is leuk, schulden een stuk minder.
---------------------------
Rechtswinkel Nijmegen-Oost is te bezoeken aan de Daalsehof 2, (maandag en woensdag, wijkcentrum Daalsehof in Nijmegen-Oost) en op zaterdag in de Ark van Oost (Cipresstraat 154). De medewerkers ontvangen u graag voor gratis juridisch advies op maat. Omdat elke situatie anders is, spelen persoonlijke omstandigheden een belangrijke rol. De medewerkers van de Rechtswinkel kijken graag met u mee naar uw situatie en mogelijkheden. Heeft u vragen over dit onderwerp of loopt u tegen een ander probleem aan? Wij voorzien u gratis van advies. De Rechtswinkel werkt met vrije inloopspreekuren waardoor u zonder afspraak kunt binnenlopen.
---------------------------
Heeft u zelf een onderwerp dat u graag terugziet in één van onze artikelen? Schroom dan niet om dit te laten weten. Meer lezen over juridische adviezen van rechtswinkel Nijmegen-Oost? Klik hier voor de vorige artikelen. Rechtswinkel Nijmegen-Oost is ook te volgen via Facebook, LinkedIn of Instagram.
Voor een goed beeld van de gang van zaken op ons spreekuur, kunt u ook een videoreportage van Nieuws uit Nijmegen over de Rechtswinkel bekijken:
